Tussen een eerste ontwerp en een afgewerkte woning liggen immers heel wat stappen, en de vergunning is daarin een cruciaal scharnierpunt. Een terugval in het aantal vergunde woningen kan zich daardoor met vertraging vertalen in minder nieuwe woningen. Tegelijk wordt dat aantal door verschillende factoren bepaald, van bouwkosten en rente tot marktomstandigheden en het aantal projecten dat wordt opgestart. Het toekomstige woningaanbod krijgt dus al vorm lang vóór de eerste steen op de werf wordt gelegd.
Tijd als bepalende factor
Ook het vergunningstraject speelt daarin een belangrijke rol. Zeker bij grotere stedelijke ontwikkelingen moeten uiteenlopende ruimtelijke, mobiliteits-, milieu- en kwaliteitsvragen zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Die afweging is noodzakelijk: nieuwe woningen moeten niet alleen worden gebouwd, ze moeten ook op de juiste plek komen en bijdragen aan een leefbare buurt. Tegelijk betekent een lang en complex traject dat er veel tijd kan zitten tussen het eerste initiatief en de uiteindelijke realisatie. Zoals Stefan Paeleman, directeur bij Triple Living, het vanuit de praktijk ervaart: “Wij zijn soms tien à twaalf jaar bezig voordat er een baksteen kan worden gelegd.”
“Als we kijken naar wat er nodig is tegen 2040: dat is morgen voor ons.” – Stefan Paeleman, directeur Triple Living
Net daarom zijn heldere en voorspelbare procedures belangrijk. Niet omdat elk project zo snel mogelijk een vergunning moet krijgen, maar omdat duidelijke randvoorwaarden en een transparant proces ervoor zorgen dat initiatiefnemers vroeg weten waaraan een ontwikkeling moet voldoen. Voor een sector waarin ontwikkelingen vele jaren kunnen duren, is de toekomst dichterbij dan ze lijkt. “Als we kijken naar wat er nodig is tegen 2040: dat is morgen voor ons”, zegt Paeleman. Wie het toekomstige woningaanbod op peil wil houden, moet dus vandaag de voorwaarden creëren om kwalitatieve projecten tijdig van de grond te krijgen.
Meer woningen op de juiste plek
De uitdaging bestaat bovendien niet simpelweg uit zoveel mogelijk woningen bijbouwen. Vlaanderen moet tegelijk zuinig omspringen met de beschikbare ruimte en bestaande steden en kernen beter benutten. Dat vraagt om doordachte verdichting: meer woningen realiseren op goed bereikbare plekken, met voldoende aandacht voor groen, publieke ruimte, mobiliteit en voorzieningen. Dat appartementen daarin een belangrijke rol spelen, blijkt ook uit de cijfers: in 2025 was 54 procent van de vergunde nieuwbouwwoningen een appartement.
“Wie het toekomstige woningaanbod op peil wil houden, moet vandaag de voorwaarden creëren om kwalitatieve projecten tijdig van de grond te krijgen.” – Stefan Paeleman, directeur Triple Living
Kwalitatieve gebiedsontwikkeling brengt al die opgaven samen. Grotere projecten bieden de kans om wonen niet afzonderlijk te bekijken, maar tegelijk na te denken over landschap, mobiliteit, voorzieningen en publieke ruimte. Om zulke ontwikkelingen ook daadwerkelijk te kunnen realiseren, zijn een langetermijnvisie, vroeg overleg en voorspelbare procedures essentieel. Want wie het woningaanbod van morgen op peil wil houden, moet niet alleen kijken naar wat vandaag op de werf staat, maar ook naar wat vandaag de kans krijgt om er morgen te komen.
